Autyzm

 

• Osoba z autyzmem:
• 
  
• 
  
• może nie rozumieć i nie potrafić nadać znaczenia gestom, mimice, tonowi głosu
•  
• może mieć trudności z odpowiadaniem na pytania i postępowaniem według instrukcji
•  
• może powtarzać słowa i dźwięki usłyszane chwilę wcześniej (tzw. echolalia)
•  
• może mieć problemy z rozpoczęciem i prowadzeniem rozmowy
•  
• może porównania i metafory przyjmować dosłownie, zatem może nie rozumieć żartów i przysłów. 
•  
• może używać wymyślnego języka lecz nie rozumieć znaczenia wypowiadanych słów
•  
• może mówić w nieskończoność o swoich pasjach zupełnie nie zdając sobie sprawy, że słuchacz nie jest zainteresowany
•  
• może nie rozwinąć umiejętności mówienia
•  
•  
• Jak możesz pomóc?
• 
  
• zanim zaczniesz rozmowę postaraj się skupić na sobie uwagę (np. dotknij ręki swojego rozmówcy albo zawołaj go po imieniu)
• 
  
• używaj języka zrozumiałego dla twojego rozmówcy
• 
  
• mów prostym i wyraźnym językiem, używaj krótkich zdań
• 
  
• unikaj wyrażeń, które mają podwójne znaczenie lub mogą być zrozumiane zbyt dosłownie. Na pytanie „Czy masz
• 
  
• zegarek?” albo „Czy wiesz która jest godzina?” osoba z autyzmem może odpowiedzieć „Tak” zamiast podać ci godzinę
• 
  
• używaj symboli i obrazków do porozumiewania się
• 
  
• daj osobie z autyzmem czas na przemyślenie tego co powiedziałeś
• 
  
•  spróbuj porozumieć się innymi sposobami, np. pisemnie, językiem migowym, poprzez użycie znaków i obrazków
• 
  
•  
• 
  
• Zaburzenia w zakresie interakcji społecznej
• 
  
• 
  
• Osoba z autyzmem
• 
  
• może mieć trudności ze zrozumieniem uczuć innych ludzi
• 
  
• może mieć trudności z wyrażaniem własnych emocji w sposób akceptowany przez otoczenie
• 
  
• może próbować kontaktować się z innymi ludźmi, ale może nie wiedzieć jak to zrobić
• 
  
• może mieć trudności w budowaniu związków międzyludzkich i przyjaźni
• 
  
• może nie rozumieć dlaczego ludzie zmieniają sposób zachowania zależnie od sytuacji
• 
  
• może nie chcieć współdziałać z otoczeniem
• 
  
• może nie lubić spotykać się z innymi ludźmi
• 
  
• może mieć trudności ze zrozumieniem, że inni mają swoje własne uczucia, zainteresowania, upodobania
• 
  
• może nie szukać zrozumienia i pociechy u innych
• 
  
• 
  
• 
  
• Jak możesz pomóc?
• 
  
• zaakceptuj, że osoba z autyzmem potrzebuje czasu dla siebie
• 
  
• postaraj się jasno wyrażać swoje uczucia np. jeśli jesteś wesoły, powiedz to i okaż wyrazem twarzy i postawą
• 
  
• wyjaśnij zasady jak ludzie powinni się zachowywać w danej sytuacji i przypominaj o nich w razie potrzeby
• 
  
• zachęcaj osobę z autyzmem do kontaktów z innymi. Na przykład jeżeli interesuje się komputerami może dołączyć do klubu komputerowego
• 
  
• z biegiem czasu wspomagaj osobę z autyzmem w rozwijaniu umiejętności życia w społeczeństwie; np. w domu lub w szkole możesz ćwiczyć jakie jest właściwe zachowanie w różnych sytuacjach. Pracownik socjalny, nauczyciel lub inny
• 
  
• specjalista może ci w tym pomóc
• 
  
• pomóż zrozumieć osobie z autyzmem ich własne uczucia; np. dając dziecku jego ulubioną zabawkę mów „Teraz jesteś zadowolony”
• 
  
• 
  
• 
  
• Ograniczona wyobraźnia i schematyczny sposób myślenia
• 
  
• 
  
• 
  
• Osoba z autyzmem:
• 
  
• lubi przestrzegać rutynę
• 
  
• może dążyć do tego, aby każdy dzień miał ten sam porządek
• 
  
• może mieć trudności w akceptowaniu zmian
• 
  
• może mieć trudności ze zrozumieniem rzeczy wymagających użycia wyobraźni np: powieści, bajek, religii
• 
  
• może mieć trudności z odczytywaniem sposobu myślenia innych ludzi
• 
  
• może mieć ograniczone pole zainteresowań
• 
  
• może próbować nakłaniać innych do przestrzegania tej samej rutyny, której sama przestrzega
• 
  
• może nie rozumieć gier twórczych i zabaw z użyciem wyobraźni; np. jeśli poprosisz dziecko z autyzmem, żeby ci narysowało dom, może spytać „Który dom?”
• 
  
• 
  
• 
  
• Jak możesz pomóc?
• 
  
• nadaj porządek każdemu dniu np. poprzez użycie zdjęć, rysunków, stworzenie rozkładu dnia
• 
  
• przypisz konkretny czas w ciągu dnia na wykonywanie ulubionych czynności
• 
  
•  poprzez rozmowę przygotój osobę z autyzmem na każdą zmianę
• 
  
• do wprowadzania zmian używaj pomocy wizualnych np. schematów, rysunków, obrazków, zdjęć
• 
  
• wprowadzaj zmiany stopniowo
• 
  
• zachęcaj osobę z autyzmem do rozszerzania zainteresowań; np. jeżeli twoje dziecko zbiera papierki z czekoladek
• 
  
• zachęć je do sprawdzania z jakich krajów pochodzą czekoladki. Dzięki temu może poznawać flagi, kulturę i zwyczaje innych krajów
• 
  
• wspomagaj osobę z autyzmem w jej zainteresowaniach aby przemieniły się w prawdziwe pasje; np. jeżeli twoje dziecko
• 
  
• lubi rwać papier, możesz spróbować uczyć go składania papieru, robienia samolotów i statków
• 
  
• stwarzaj sytuacje, w których osoba z autyzmem może rozwijać swoje zainteresowania; np. jeżeli twoje dziecko lubi bawić się w wodzie, naucz je pływać
• 
  
• wspieraj rozwój wyobraźni; np.weź kartkę, na której przed chwilą pisałeś i spytaj „Co jeszcze można zrobić z tą kartką?”
• 
  
• (można na przykład ją zmiąć, pociąć w różne kształty albo coś nią owinąć)
• 
  
• 
  
• Zachowanie
• 
  
• Osoby z autyzmem mogą zachowywać się w sposób nieodpowiedni do sytuacji. Zdarza się tak ponieważ osoba z autyzmem:
• 
  
• może próbować się porozumieć
• 
  
• może nie rozumieć zasad i norm przyjętych przez społeczeństwo
• 
  
• może być przestraszona, zdenerwowana lub zirytowana
• 
  
• może lubić oddawać się określonym czynnościom, ale nie rozumieć ich konsekwencji; np. może ją fascynować dźwięk tłuczonego szkła, ale może nie zdawać sobie sprawy, że rozbijanie szkła jest niebezpieczne i nieakceptowane w miejscach publicznych.
• 
  
• 
  
• 
  
• Specyficzne zachowania przejawiane przez osoby z autyzmem:
• 
  
• Manifestowanie obojętności
•  
• Wyrażanie potrzeb przez używanie ręki dorosłego
•  
• Powtarzanie słyszanych słów i dźwięków bezpośrednio po ich usłyszeniu (echolalia)
•  
• Nieadekwatny do sytuacji śmiech
•  
• Brak kontaktu wzrokowego
•  
• Potrzeba niezmienności
•  
• Brak zabawa twórczych, opartych na wyobraźni, lecz  u niektórych duża sprawność w wykonywaniu pewnych czynności, ale NIE w zadaniach, które wymagają rozumienia społecznego
•  
• Bezmyślne manipulowanie trzymanymi w rękach przedmiotami lub wprawianie ich w ruch obrotowy
•  
• Dziwaczne zachowanie
•  
• Bezustanne mówienie tylko na jeden temat
•  
• Jednostronna aktywność
•  
• Kołysanie się
•  
• Czasami brak gestów poprzedzających  rozwój mowy
•  
• Spojrzenia „poprzez” ludzi i przedmioty
•  
• Izolowanie się dziecka od ludzi
•  
• Brak reakcji słuchowych
•  
• Jako dziecko – rzadko płacze, nieodpowiada na uśmiech matki, nie reaguje na jej twarz
•  
• Brak wyczekujących gestów ze str dziecka, gdy ktoś z bliskich zamierza je wziaść na ręce
•  
• Brak zabawy z innymi dziećmi
•  
• Przyłączanie się do innych tylko wtedy, gdy osoba dorosła je do tego nakłania i mu towarzyszy.
• 
  
• Wg  SOUVAGE wczesnymi objawami autyzmu są:
• 
  
• Zaburzenia snu
•  
• Trudności z jedzeniem – jak np. dziecko dostanie na śniadanie owsiankę, tak cały czas będzie jadło owsiankę
•  
• Wyizolowanie się dziecka, jego obojętność na otoczenie
•  
• Opóźniony rozwój mowy
•  
• Zaburzenia mowy lub jej brak
•  
• Brak porozumiewania się z otoczeniem
•  
• Brak orientacji w schemacie ciała